การผนวกดินแดนเวสต์แบงก์ของจอร์แดน: ประวัติศาสตร์และความขัดแย้ง

การบริหารจัดการดินแดนเวสต์แบงก์โดยจอร์แดนเริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 1950 และสิ้นสุดลงด้วยการตัดสินใจตัดความสัมพันธ์ในวันที่ 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1988 ช่วงเวลานี้เริ่มต้นขึ้นในช่วงสงครามอาหรับ-อิสราเอล ค.ศ. 1948 เมื่อทรานส์จอร์แดนได้เข้ายึดครองและผนวกดินแดนส่วนหนึ่งของปาเลสไตน์ภายใต้อาณัติ (Mandatory Palestine) ซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อ เวสต์แบงก์ (West Bank) รวมถึงเยรูซาเล็มตะวันออก

ภูมิหลังและการทูตช่วงปี 1947-1948

ก่อนเกิดการสู้รบในปี 1948 ปาเลสไตน์ถูกบริหารโดยจักรวรรดิอังกฤษภายใต้อาณัติสำหรับปาเลสไตน์ ซึ่งได้รับมอบหมายหลังจากยึดครองจากออตโตมันในปี 1917 เมื่ออาณัติของอังกฤษใกล้สิ้นสุดลง ทั้งชาวอาหรับและชาวเยิวต่างปรารถนาในเอกราชและการกำหนดชะตากรรมของตนเอง

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1947 สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้ผ่านมติที่ 181 ซึ่งเสนอให้แบ่งปาเลสไตน์ออกเป็นสามส่วน ได้แก่ รัฐอาหรับ, รัฐยิว และเมืองเยรูซาเล็ม ซึ่งจะเป็นเขตปกครองพิเศษระหว่างประเทศ (Corpus separatum)

การเข้าสู่พื้นที่ของกองกำลังทรานส์จอร์แดน

หลังจากการประกาศเอกราชของอิสราเอลในวันที่ 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1948 กองพลอาหรับ (Arab Legion) ภายใต้การนำของ Sir John Bagot Glubb หรือ Glubb Pasha ได้รับคำสั่งให้เข้าสู่ปาเลสไตน์เพื่อรักษาความปลอดภัยในพื้นที่ที่สหประชาชาติกำหนดให้เป็นรัฐอาหรับ

การยึดครองและการผนวกดินแดน

เมื่อสิ้นสุดสงคราม กองกำลังจอร์แดนสามารถควบคุมเวสต์แบงก์และเยรูซาเล็มตะวันออกได้ ในวันที่ 3 เมษายน ค.ศ. 1949 อิสราเอลและจอร์แดนได้ลงนามในข้อตกลงหยุดยิง ซึ่งกำหนดให้กองกำลังจอร์แดนคงอยู่ในตำแหน่งส่วนใหญ่ในเวสต์แบงก์

การรับรองในระดับสากล

ในการประชุมที่เมืองเจริโค (Jericho Conference) เดือนธันวาคม ค.ศ. 1948 บรรดาผู้มีชื่อเสียงชาวปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์ได้ยอมรับการปกครองของจอร์แดนและรับรองกษัตริย์อับดุลลาห์ที่ 1 เป็นผู้ปกครอง อย่างไรก็ตาม การผนวกดินแดนอย่างเป็นทางการในวันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 1950 ถูกมองว่า ผิดกฎหมายและเป็นโมฆะ โดยประชาคมโลกส่วนใหญ่ รวมถึงสันนิบาตอาหรับ ซึ่งมองว่าจอร์แดนเป็นเพียงผู้ดูแลชั่วคราวเท่านั้น

มีเพียงสหราชอาณาจักร อิรัก และอาจรวมถึงปากีสถาน ที่ให้การรับรองการผนวกดินแดนนี้ ส่วนสหรัฐอเมริกาก็ยอมรับอำนาจอธิปไตยของจอร์แดนในพื้นที่นี้เช่นกัน ยกเว้นในส่วนของเยรูซาเล็ม

ผลกระทบด้านประชากร

เมื่อจอร์แดนมอบสิทธิความเป็นพลเมืองเต็มรูปแบบให้แก่ผู้อยู่อาศัยในเวสต์แบงก์ ส่งผลให้ประชากรของจอร์แดนเพิ่มขึ้นมากกว่าสามเท่า จาก 400,000 คน เป็น 1,300,000 คน โดยชาวปาเลสไตน์ที่ได้รับสัญชาติได้รับที่นั่งในรัฐสภาจอร์แดนถึงครึ่งหนึ่ง