ซิสเตอร์: บทบาทและประวัติของนักบวชหญิงในคริสต์ศาสนา

ซิสเตอร์ (ตัวย่อ: Sr.) คือสตรีคริสตชนที่ได้กล่าวคำปฏิญาณตนต่อสาธารณะในคณะนักบวช โดยอุทิศตนเพื่อการทำงานด้านอัครสาวก (apostolic works) แม้ว่าคนทั่วไปมักจะเรียกพวกเธอว่า "นัน" (Nuns) แต่ในทางกฎหมายศาสนจักร ทั้งสองมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม ทั้งนัน ซิสเตอร์ และแคนโนเนส (canonesses) ต่างใช้คำว่า "ซิสเตอร์" ในการเรียกขาน

เราสามารถพบซิสเตอร์ได้ในหลายนิกายของคริสต์ศาสนา โดยเฉพาะในคาทอลิก ลูเธอรันสายอีแวนเจลิคัล และแองกลิกัน สำหรับในศาสนจักรคาทอลิก ซิสเตอร์จะสังกัดอยู่ในสถาบันทางศาสนา

ประวัติความเป็นมา

จนถึงศตวรรษที่ 16 คณะนักบวชคาทอลิกในโลกตะวันตกมักจะกล่าวคำปฏิญาณตนแบบถาวรและเคร่งครัด (solemn vows) ต่อมาในปี ค.ศ. 1521 สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 10 ทรงอนุญาตให้สมาชิกชั้นสาม (tertiaries) ของคณะนักบวชสามารถกล่าวคำปฏิญาณแบบเรียบง่าย (simple vows) เพื่อให้สามารถใช้ชีวิตที่กระตือรือร้นในการทำงานการกุศลได้มากขึ้น

ในช่วงแรก ความพยายามของผู้หญิงอย่าง Angela Merici ผู้ก่อตั้งคณะอุร์ซูลิน (1535) และ Jane Frances de Chantal ผู้ก่อตั้งคณะ Visitation ร่วมกับ Francis de Sales (1610) ถูกระงับเนื่องจากอำนาจของศาสนจักรที่บังคับให้ต้องอยู่ในเขตจำกัด (cloister)

การก้าวข้ามเขตจำกัด

จนถึงศตวรรษที่ 17 ธรรมเนียมของศาสนจักรคาทอลิกไม่อนุญาตให้ผู้หญิงที่กล่าวคำปฏิญาณแล้วออกจากเขตจำกัดได้ งานของนักบวชหญิงจึงจำกัดอยู่เพียงภายในกำแพงอาราม เช่น การสอนนักเรียนประจำหรือการพยาบาลผู้ป่วยในโรงพยาบาลที่ติดกับอาราม

Mary Ward เป็นผู้บุกเบิกแนวคิดที่ให้นักบวชหญิงใช้ชีวิตที่กระตือรือร้นภายนอกเขตจำกัด โดยยึดตามแบบอย่างชีวิตอัครสาวกของคณะเยซูอิต เธอไม่ต้องการให้มีการจำกัดบริเวณ ไม่มีการสวดบทภาวนาตามชั่วโมง (Liturgy of the Hours) ร่วมกัน และไม่มีชุดนักบวช ในปี 1609 เธอได้ก่อตั้งชุมชนทางศาสนาที่ Saint-Omer และเปิดโรงเรียนสำหรับเด็กหญิง ซึ่งนำไปสู่การก่อตั้งสถาบันพระแม่มารีย์ (Institute of the Blessed Virgin Mary) หรือที่รู้จักในชื่อซิสเตอร์แห่งโลเรโต (Sisters of Loreto)

การยอมรับในวงกว้าง

กลุ่มสตรีคาทอลิกที่กล่าวคำปฏิญาณแบบเรียบง่ายยังคงถูกก่อตั้งขึ้นเรื่อยๆ โดยบางครั้งได้รับการอนุมัติจากบิชอปในท้องถิ่น Vincent de Paul ได้ก่อตั้งคณะธิดาแห่งการกุศล (Daughters of Charity of Saint Vincent de Paul) โดยเน้นว่าพวกเขาจะไม่มีคอนแวนต์แต่มีโรงพยาบาล ไม่มีโบสถ์แต่มีวัดประจำเขต และไม่มีเขตจำกัดแต่มีท้องถนน

ในศตวรรษที่ 19 คณะนักบวชหญิงที่ทำงานด้านการศึกษา คำสอน การแพทย์ และสังคมสงเคราะห์ รวมถึงงานมิชชันนารีในแอฟริกาและเอเชียได้แพร่หลายอย่างมาก จนกระทั่งในปี 1900 สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 13 ทรงให้การรับรองคณะนักบวชหญิงที่กล่าวคำปฏิญาณแบบเรียบง่ายผ่านรัฐธรรมนูญ Conditae a Christo

การพัฒนาในยุคปัจจุบัน

ในการประชุมสังคายนาวาติกันครั้งที่ 2 (Second Vatican Council) บรรดาบิชอปได้ขอให้นักบวชทุกคนตรวจสอบ "พระพรพิเศษ" (charism) ของตนตามกฎและผู้ก่อตั้ง เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของโลกสมัยใหม่ ส่งผลให้นักบวชบางคนที่เคยใช้ชีวิตแบบวิเวกได้หันมาทำงานด้านอัครสาวกภายนอกกำแพงอารามมากขึ้น

นอกจากนี้ สังคายนาวาติกันครั้งที่ 2 ยังเน้นย้ำถึงความเชื่อมโยงระหว่างงานของนักบวชพี่น้องและซิสเตอร์กับงานของฆราวาส โดยสนับสนุนให้ซิสเตอร์เห็นคุณค่าและส่งเสริมกิจการของฆราวาส

ความแตกต่างในนิกายอื่น

ในนิกายลูเธอรันสายอีแวนเจลิคัลและแองกลิกัน ซิสเตอร์จะกล่าวคำปฏิญาณในเรื่องความยากจน ความบริสุทธิ์ และความเชื่อฟัง เช่นเดียวกับคาทอลิก แต่จะมีความแตกต่างจาก "นัน" ที่ใช้ชีวิตแบบจำกัดบริเวณในคอนแวนต์ ตัวอย่างเช่น Communität Casteller Ring และ Daughters of Mary ในนิกายลูเธอรัน ซึ่งแตกต่างจากนันลูเธอรันที่อาศัยอยู่ในคอนแวนต์อย่าง Isenhagen Abbey