Karl Landsteiner: บิดาแห่งเวชศาสตร์การถ่ายเลือด

Karl Landsteiner (14 มิถุนายน 1868 – 26 มิถุนายน 1943) เป็นนักชีววิทยา แพทย์ และนักภูมิคุ้มกันวิทยาชาวออสเตรีย-อเมริกัน ผู้สร้างคุณูปการอันมหาศาลต่อวงการการแพทย์สมัยใหม่ โดยเฉพาะการค้นพบระบบหมู่เลือด ABO ซึ่งเปลี่ยนโฉมหน้าของการถ่ายเลือดให้มีความปลอดภัยและช่วยชีวิตผู้คนนับล้านทั่วโลก

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

Landsteiner เกิดในครอบครัวชาวยิวในกรุงเวียนนา บิดาของเขาคือ Leopold Landsteiner บรรณาธิการบริหารของหนังสือพิมพ์ Die Presse เขาจบการศึกษาด้านการแพทย์จากมหาวิทยาลัยเวียนนา (University of Vienna) และเขียนวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกในปี 1891 นอกจากนี้เขายังได้ศึกษาต่อด้านเคมีในเมืองวือร์ซบวร์ก มิวนิก และซูริก เพื่อเสริมสร้างความรู้พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แข็งแกร่ง

การค้นพบไวรัสโปลิโอ

ในระหว่างที่ทำงานเป็นผู้ช่วยที่สถาบันพยาธิวิทยา-กายวิภาคของมหาวิทยาลัยเวียนนา Landsteiner ได้ร่วมมือกับ Erwin Popper ในการค้นพบลักษณะการติดเชื้อของโรคโปลิโอและสามารถแยกเชื้อไวรัสโปลิโอออกมาได้สำเร็จในปี 1909 การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นรากฐานสำคัญในการต่อสู้กับโรคโปลิโอในเวลาต่อมา และทำให้เขาได้รับการบรรจุชื่อเข้าสู่ Polio Hall of Fame ที่รัฐจอร์เจีย สหรัฐอเมริกา

การปฏิวัติวงการถ่ายเลือดด้วยการค้นพบกรุ๊ปเลือด

ก่อนปี 1900 การถ่ายเลือดมักเป็นเรื่องอันตรายและมีอัตราการเสียชีวิตสูง เนื่องจากแพทย์ไม่ทราบว่าทำไมเลือดของบางคนจึงไม่เข้ากัน Landsteiner พบว่าเมื่อเลือดของคนสองคนสัมผัสกัน บางครั้งจะเกิดการเกาะกลุ่มกัน (agglutination) และในปี 1901 เขาได้ระบุหมู่เลือดหลัก 3 กลุ่ม คือ A, B และ O (ซึ่งในตอนนั้นเขาเรียกว่า C)

เขาพบว่าการถ่ายเลือดระหว่างบุคคลที่มีหมู่เลือดเดียวกันจะไม่ทำให้เซลล์เม็ดเลือดแดงถูกทำลาย ในขณะที่การถ่ายเลือดระหว่างหมู่เลือดที่ต่างกันจะนำไปสู่ปฏิกิริยาที่รุนแรง การค้นพบนี้ทำให้การถ่ายเลือดกลายเป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ปลอดภัยและเป็นระบบ

ความเข้าใจเรื่องผู้ให้และผู้รับสากล

ในปัจจุบัน ความรู้ที่ต่อยอดจากงานของ Landsteiner ทำให้เราทราบว่า:

• ผู้รับสากล (Universal Recipient): ผู้ที่มีหมู่เลือด AB สามารถรับเม็ดเลือดแดงจากหมู่เลือดอื่นได้ทั้งหมด
• ผู้ให้สากล (Universal Donor): ผู้ที่มีหมู่เลือด O-negative สามารถบริจาคเม็ดเลือดแดงให้แก่ทุกหมู่เลือดได้ เนื่องจากไม่มีแอนติเจน A หรือ B บนผิวเซลล์

เกียรติยศและรางวัล

ด้วยผลงานอันโดดเด่น Landsteiner ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี 1930 และได้รับการยกย่องให้เป็น "บิดาแห่งเวชศาสตร์การถ่ายเลือด" นอกจากนี้เขายังร่วมกับ Alexander S. Wiener ในปี 1937 เพื่อระบุปัจจัย Rh (Rhesus factor) ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการถ่ายเลือดและภาวะแทรกซ้อนในทารกแรกเกิด

ชีวิตในสหรัฐอเมริกา

ในปี 1923 Landsteiner ย้ายไปพำนักที่นิวยอร์กและทำงานที่สถาบันวิจัยร็อกเกอะเฟลเลอร์ (Rockefeller Institute) เพื่อแสวงหาโอกาสทางวิชาการและการวิจัยที่กว้างขวางขึ้น จนกระทั่งเสียชีวิตในปี 1943